Education Human Rights

İNSAN HÜQUQLARININ MÜDAFİƏSİNƏ DAİR BEYNƏLXALQ VƏ MİLLİ MEXANİZMLƏR

Giriş

BMT sistemində insan hüquq və azadlıqlarının müdafiəsi

BMT-nın strukturu
Baş Məclis
Təhlükəsizlik Şurası
Qəyyumluq Şurası
Beynəlxalq məhkəmə
İqtisadi və Sosial Şura
Katiblik
Beynəlxalq Əmək Təşkilatı
BMT-nin təhsil, elm və mədəniyyət məsələləri üzrə təşkilatı (YUNESKO)
Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı
BMT-nin Kənd təsərüfatı və Ərzaq Təşkilatı (ƏKTT)
BMT Uşaq Fondu (UNICEF)
BMT İnkişaf Proqramı (UNDP)
BMT Qadın Fondu (UNIFEM)

İnsan hüquqlarının müdafiəsi üzrə BMT çərçivəsində mövcud olan ixtisaslaşdırılmış qurumlar və prosedurlar

BMT-nin İnsan Hüquqları Komissiyasının əsas tematik prosedurlarının qısa xarakteristikası
İnsan hüquqlarının təşviqi və müdafiəsi üzrə Altkomissiya
BMT-nın İnsan hüquqları üzrə Ali Baş Komissarı
BMT çərçivəsində nəzarət orqanları və prosedurlar
1235 proseduru
1503 proseduru
İnsan hüquqlarının pozulması ilə bağlı məlumatlara baxılmasının əsas qaydaları
Qadınların Statusu üzrə Komissiya
Davamlı İnkişaf üzrə Komissiya
Əhali və İnkişaf üzrə Komissiya
Cinayətin qarşısının alınması və cinayət mühakiməsi üzrə Komissiya
Sosial İnkişaf Komissiyası
BMT-nın Qaçqınların işi üzrə Ali Komissarlığı

İnsan hüquqlarına dair Beynəlxalq paktlar və onların nəzarət orqanları (müqavilə orqanları)

İnsan hüquqlarına dair Beynəlxalq Bill
(International Bill of Human Rights)
Nəzarət mexanizmləri
İnsan Hüquqları Komitəsi (Human Rights Committee)
Dövlətlərin məruzələri
Fərdi şikayətlərin təqdim olunma proseduru
İqtisadi, Sosial və Mədəni hüquqlar üzrə Komitə
(Commttee on Economic, Social and Cultural Rights)
İrqi ayrı-seçkiliyin bütün formalarının ləğv edilməsi haqqında Beynəlxalq Konvensiya
İrqi ayrı-seçkiliyin ləğvi Komitəsi
Qadınlara qarşı ayrı-seçkiliyin bütün formalarının ləğvi haqqında Konvensiya
Qadınlara qarşı ayrı-seçkiliyin ləğvi üzrə Komitə
İşgəncələrə və digər qəddar, qeyri-insani və ya ləyaqəti alçaldan rəftar və ya cəza növlərinə qarşı Konvensiya
İşgəncələrə qarşı Komitə (Committee Against Torture)
Uşaq hüquqları haqqında Konvensiya
Uşaq hüquqları Komitəsi (Committee on the Rights of Child)
İşçi miqrantlar və onların ailə üzvlərinin hüquqlarının müdafiəsinə dair Konvensiya
İşçi miqrantlar və onların ailə üzvlərinin hüquqlarının müdafiəsi üzrə Komitə
Yetkinlik yaşına çatmayanlar barəsində ədalət mühakiməsinin icrasına aid BMT-nın minimal standart qaydaları (Pekin Qaydaları)
Hüquq qaydasının mühafizəsi üzrə vəzifəli şəxslərin davranış Məcəlləsi
Məhbuslarla minimal standart rəftar qaydaları
Məhbusların və ya tutulmuş şəxslərin işgəncələrdən və digər qəddar, qeyri-insani, yaxud ləyaqəti alçaldan rəftar və ya cəza növlərindən müdafiə olunmasında səhiyyə işçilərinin, xüsusən həkimlərin roluna aid tibbi etika prinsipləri
BMT-nin insan hüquqlarının müdafiə sistemi və qeyri-hökumət təşkilatları hüquq müdafiəçisinin vəziyyəti haqqında məsələ üzrə
BMT Baş katibinin xüsusi nümayəndəsi

İnsan hüquqlarının müdafiəsinin Avropa sistemi

Avropa Şurası
Əsas orqanlar
Nazirlər Komitəsi
Qərarlar
Yaranması
Səlahiyyətləri
Qərarların qəbulu və ölkələrin təmsilçiliyi
Prosedur qaydaları
Parlament Assambleyasının Bürosu
Komitələr
Siyasi məsələlər Komitəsi
Qanunvericilik və İnsan Hüquqları Komitəsi
İqtisadi münasibətlər və inkişaf komitəsi
Səhiyyə, ailə və sosial münasibətlərə dair məsələlər üzrə komitə
Miqrasiya, qaçqınlar və demoqrafiya siyasəti komitəsi
Mədəniyyət, elm və təhsil komitəsi
Ətraf mühitin mühafizəsi, kənd təsərrüfatı, yerli və regional işlər komitəsi
Kişi və qadınların hüquq bərabərliyinə riayət edilməsi üzrə komitə
Prosedur komitəsi
Avropa Şurasına üzv olan dövlətlər tərəfindən öz öhdəliklərinin yerinə yetirilməsi üzrə komitə (Monitorinq Komitəsi)
Avropanın Yerli və Regional Hakimiyyət Orqanları Konqresi
İnsan hüquqları üzrə Avropa Məhkəməsi
İnsan hüquqları üzrə Avropa Məhkəməsinin tərkibi və strukturu
Məhkəmənin plenar iclasları
Seksiyalar, Komitə və Palatalar
Böyük Palata
İnsan hüquqları üzrə Avropa Məhkəməsinin səlahiyyətləri
Dövlətlərarası işlər
Fərdi şikayətlər
Məsləhət xarakterli rəylər
Ümumi qeydlər
Hansı şəxslər fərdi şikayətlər verə bilər
Şikayətlərin verilməsi
İş üzrə ilkin materiallar
İlkin məhkəmə tədbirləri, işlərin baxılma ardıcıllığı və hüquqi yardım
Dinləmələr
Şikayətin məqbul elan edilməsi proseduru
Şikayətin mahiyyəti üzrə baxılması və dostcasına nizamlanmaya
nail olmaq üçün danışıqlar
Qərarın çıxarılması və ədalətli kompensasiyanın təyin edilməsi
Şikayətin məqbulluq meyarları
Zaman meyarı (ratione temporis)
Şəxs meyarı (ratione personae)
Şikayətin mahiyyəti ilə bağlı tələblər (ratione materiae)
Məkan meyarı (ratione loci)
Dövlətdaxili hüquqi müdafiə vasitələrinin tükənməsi
Altı aylıq son müddət
Anonim şikayətlər
Anoloji şikayətlər
Açıq-aşkar əsaslandırılmamış şikayətlər
Şikayət etmə hüququndan sui-istifadə etmə
İnsan hüquqları üzrə Avropa Məhkəməsinin ərizə forması
Etibarnamə
Avropa Məhkəməsinin Hüquqi yardım tarifləri
Avropa Məhkəməsinin qərarlarının icrasına nəzarət
Məhkəmə qərarlarının icra olunması üzrə iştirakçı dövlətlərin öhdəlikləri
Avropa İnsan hüquqları üzrə nəzarət mexanizminin sxemi
Nəzarət proseduru
Nəzarət predmeti
Kompensasiyaların ödənilməsi
Fərdi xarakterli tədbirlər
Ümumi xarakterli tədbirlər
Avropa Sosial Xartiyası
Əmək şəraiti
Sosial təminat
Kollektiv şikayətlər proseduru
Avropa Sosial Xartiyası Katibliyinin ünvanı
Digər sənədlər
İşgəncələrin və qeyri-insani, yaxud ləyaqəti alçaldan rəftar və ya cəzanın qarşısının alınmasına dair Avropa Konvensiyası
Milli azlıqların müdafiəsinə dair Çərçivə Konvensiyası
Milli azlıqların müdafiəsinə dair Çərçivə Konvensiyasının bəzi prinsipləri
Avopada təhlükəsizlik və əməkdaşlıq təşkilatı
Dövlət və hökumət başçılarının görüşləri
ATƏT-in missiyaları
Avropada təhlükəsizlik və əməkdaşlıq müqaviləsi
Helsinki Yekun Aktı
Helsinki Onluğu
Yeni Avropa üçün Paris xartiyası
Avropa İttifaqı

Ölkədaxili mexanizmlər

Məhkəmələr
Mülki və cinayət işlərinə baxan məhkəmələr
Azərbaycan Respublikasının məhkəmə sistemi
Azərbaycan Respublikasının Ali Məhkəməsi
Azərbaycan Respublikasının İqtisad Məhkəməsi
İqtisad məhkəməsinin Rəyasət Heyəti
Azərbaycan Respublikasının Apelyasiya Məhkəməsi
Apelyasiya Məhkəməsinin Rəyasət Heyəti
Ağır cinayətlərə dair işlər üzrə məhkəmə
Rayon (şəhər) məhkəmələri
Ağır cinayətlərə dair işlər üzrə hərbi məhkəmə
Hərbi məhkəmələr
Digər məhkəmələr
Konstitusiya məhkəmələri
Azərbaycan Respublikasının Prokurorluğu
Məhkəmədənkənar mexanizmlər
Ombudsman
Dövlət hakimiyyəti orqanlarına vətəndaşların müraciəti
Parlament mexanizmləri
Birbaşa demokratiya mexanizmləri
Kütləvi informasiya vasitələri
Birləşmək hüququ insan hüquq və azadlığının təmin olunmasında mühüm mexanizmdir
İnsan hüquqlarına dair terminlərin qısa izahı
İnsan hüquqlarının müdafiəsi sahəsində Azərbaycan Respublikasının tərəfdar çıxdığı beynəlxalq müqavilələrin siyahısı
Azərbaycan Respublikasında fəaliyyət göstərən QHT-lərin ünvanları
Azərbaycan Respublikasının məhkəmələri
Azərbaycan Respublikasının prokurorluq orqanları
Azərbaycan Respublikasının Hərbi Prokurorluğu